Print de kleurplaat twee keer af en je hebt direct een memoryspel. Dat is de snelste manier om van een losse kleurplaat een echte activiteit te maken, want je hebt meteen een tweede exemplaar nodig voor elk spel waarbij je paren zoekt of om beurten kiest. Kies een plaat met duidelijke figuren, bijvoorbeeld uit de thema-pagina, print hem dubbel, kleur beide vellen in en knip de figuren los. Leg ze omgekeerd op tafel en draai er telkens twee om. Wie het paar vindt, mag nog een keer. Voor kinderen die nog niet kunnen lezen, werkt dit beter dan een kant-en-klaar memory uit de winkel, omdat de plaat zelf al herkenbaar is.

Kleuren op regels: maak er een denkspel van

Kleurplaten zijn niet alleen om vrij in te kleuren. Je kunt er ook een spel met regels van maken. Dat doet een beroep op luisteren, tellen en kleurherkenning, en het is meteen een stuk uitdagender dan zomaar wat kleuren.

Zo werkt het: geef kleuren een nummer of een vorm

  • Schrijf op elk kleurvlak een cijfer, letter of symbool. Zet onderaan de pagina een legenda: 1 = rood, 2 = blauw, enzovoort.
  • Voor jongere kinderen gebruik je in plaats van cijfers een stip in de kleur die ze moeten gebruiken. Dat kan met een markeerstift op de plek zelf.
  • Voor oudere kinderen draai je het om: geef een dobbelsteen en laat hen gooien. Het gegooide aantal ogen bepaalt welke kleur ze mogen gebruiken. Zo wordt kleuren een kansspel.

Deze variant werkt het best bij kleurplaten met grote vlakken, zoals die uit de seizoenen en feestdagen. Bij heel gedetailleerde platen wordt het al snel te ingewikkeld om de cijfers goed te plaatsen. Gebruik voor peuters en dreumesen juist de allereenvoudigste platen, bijvoorbeeld uit kleurplaten voor peuters en dreumesen, en doe het spelletje met maar twee kleuren.

Knipfiguren en poppenkast: kleurplaten worden speelgoed

Een gekleurde plaat hoef je niet weg te gooien. Knip de hoofdfiguren uit, plak ze op stevig papier of karton en bevestig een ijsstokje of rietje aan de achterkant. Je hebt dan in een paar minuten poppen voor een eigen poppenspel. Dit is een van de meest veelzijdige activiteiten met kleurplaten, omdat je het daarna nog weken kunt hergebruiken.

Voor een stevige pop die lang meegaat, is dit de beste aanpak:

  1. Kleur de plaat volledig in, ook de achterkant als je die ziet.
  2. Knip de figuur grof uit, met een klein randje eromheen.
  3. Plak de figuur op karton en knip daarna pas precies langs de rand.
  4. Plak een ijsstokje of een stevig rietje aan de achterkant, ongeveer halverwege.
  5. Laat de lijm goed drogen voordat je gaat spelen.

Gebruik hiervoor liefst dikker papier dan standaard printpapier. Een goed afgedrukte kleurplaat is hierbij belangrijk: zet de afdrukinstelling op 100% of "passend op papier", zodat de verhoudingen kloppen en de poppen niet te klein of te groot uitvallen.

Vertel een verhaal bij de plaat: van beeld naar taal

Een kleurplaat kan ook een vertelplaat zijn. Dat is een activiteit die niets extra's kost en die je op elke leeftijd kunt aanpassen. Vraag aan een kind om te vertellen wat er op de plaat gebeurt, wie de figuren zijn en wat ze gaan doen. Schrijf hun zinnen op, of laat een ouder kind zelf een kort verhaaltje bij de plaat schrijven.

Voor een speelse variant knip je de plaat in stukken, bijvoorbeeld in drie of vier horizontale stroken. Laat het kind de stroken door elkaar leggen en er een eigen verhaal bij verzinnen. Dit werkt vooral goed bij platen met meerdere figuren of een duidelijke situatie, zoals de fantasy-kleurplaten met draken, ridders of feeën. Die nodigen vanzelf uit tot een verhaal over een zoektocht of een gevecht met een draak.

Maak memory en zoek-dezelfde-paren

Naast het klassieke memory kun je met twee dezelfde kleurplaten ook een zoek-spel doen. Print de plaat twee keer, kleur de ene volledig in en de andere maar half. Leg beide voor het kind neer en vraag om dezelfde figuur aan te wijzen. Of kleur de twee exemplaren net anders: geef de lucht op de ene plaat blauw en op de andere geel. Vraag daarna wat er anders is.

Dit spelletje is ideaal voor jonge kinderen die nog niet aan een groot spel toe zijn. Gebruik eenvoudige platen zonder al te veel details, zoals die uit de kleurplaten voor peuters en dreumesen. Zo blijft het overzichtelijk en kan het kind echt het verschil zien.

Samen een reusachtige poster maken

Wil je met meerdere kinderen tegelijk kleuren, dan is een grote poster een goed idee. Je hebt daar geen speciale materialen voor nodig: print een kleurplaat op meerdere A4-tjes, knip ze in elkaar passende stukken en plak ze op een groot vel of op de muur. Elk kind kleurt een eigen stuk in.

De kunst is om een plaat te kiezen die niet te gedetailleerd is, anders wordt het eindresultaat een lappendeken van verschillende stijlen. Kies liever voor een plaat met grote vlakken en duidelijke lijnen. Als je de stukken eerst op volgorde legt voordat je ze ophangt, zie je meteen of de lijnen doorlopen. Dit werkt het beste met een paar kinderen, want bij een te grote groep wordt het lastig om het geheel mooi te laten aansluiten.

Veelvoorkomende fouten bij kleurplaat-activiteiten

De grootste fout is om te denken dat elke kleurplaat voor elk spel geschikt is. Een plaat met hele dunne lijntjes en kleine vlakjes is bijvoorbeeld ongeschikt om uit te knippen of om met wasco in te kleuren. Gebruik voor knutselactiviteiten een plaat met dikke lijnen en grote vlakken. Op de pagina over welke kleurplaten passen bij welke leeftijd vind je daar duidelijke richtlijnen voor.

Een tweede fout is om te vergeten dat je de kleurplaat eerst goed moet afdrukken. Een plaat die scheef of te klein wordt afgedrukt, is lastig om mee te werken. Controleer daarom altijd even de afdrukstand voordat je begint. Op de pagina over kleurplaat afdrukken staat precies waar je op moet letten, zoals de juiste papierrichting en schaalinstelling.

Een derde fout is om te denken dat je dure materialen nodig hebt. Voor de meeste spellen en knutselwerkjes volstaan wasco, kleurpotlood of viltstiften. Wil je net iets anders proberen, dan kun je ook eens kijken naar aquarelverf op kleurplaten gebruiken. Dat geeft een heel ander effect, maar het vergt wel een dikkere papiersoort.

Tot slot: vergeet niet dat het spel belangrijker is dan het resultaat. Een kind dat liever door elkaar kleurt dan netjes binnen de lijntjes, heeft nog steeds plezier. Het spel staat voorop, en dat is precies de bedoeling.

Aan de slag met een thema

Kies voor een activiteit altijd een kleurplaat die past bij het thema waarmee je bezig bent. Op de thema-overzichtspagina vind je platen over dieren, beroepen, voertuigen en nog veel meer. Voor een verhaal over ridders en draken gebruik je de fantasy-kleurplaten, en voor een activiteit rond de jaarwisseling of de herfst zijn er de seizoenen en feestdagen. Zo krijgt het spel meteen een duidelijk uitgangspunt.

Als je met jonge kinderen werkt, is het handig om eerst even te kijken naar de tips voor peuters en dreumesen. Daar staat bijvoorbeeld dat je beter kunt kiezen voor platen met één groot figuur dan voor een drukke scène. Ook voor het netjes kleuren met wasco of krijt zijn er aparte aanwijzingen: netjes kleuren met wasco of krijt legt uit hoe je een kind kunt helpen om binnen de lijnen te blijven zonder dat het frustrerend wordt.

Met deze activiteiten wordt een simpele kleurplaat nooit meer een momentopname. Je kunt er een heel middagprogramma mee vullen, van een spel met regels tot een eigen poppenshow. Het enige dat je nodig hebt, is een kleurplaat, iets om te kleuren en een schaar. De rest komt vanzelf.} </final>